AB Sanayi Teşviklerinde Yerlilik Çatlağı: Türkiye ve Stratejik Ortaklar Kapsam Dışı mı Kalacak?

Teşvik Kapsamında Model Ayrılığı Avrupa Birliği'nin (AB) sanayi gücünü artırmayı hedefleyen yeni teşvik paketi, üye ülkeler arasında derin görüş ayrılıklarına neden oldu.
Taslak aşamasındaki yasa, teşviklerin kapsamı ve "yerlilik" şartları üzerinden iki farklı yaklaşımı karşı karşıya getirdi.
Fransa liderliğindeki bir grup ülke, kritik sektörlerdeki teşviklerin yalnızca AB sınırları içerisinde üretilen ürünlere verilmesini öngören "Avrupa'da Üretildi" (Made in Europe) modelini destekliyor.
Buna karşılık Almanya ve müttefikleri, küresel tedarik zincirlerinin korunması gerektiğini savunuyor.
Berlin yönetimi; Türkiye, İngiltere ve Japonya gibi stratejik ticaret ortaklarının da sürece dahil edilmesini öngören "Avrupa ile Üretildi" (Made with Europe) modelini öneriyor.
Kritik Sektörlerde Sert Yerlilik Şartları Sızan taslak metne göre; yapay zekâ, savunma, kimya, otomotiv, çelik ve yenilenebilir enerji sektörleri teşviklerde öncelikli alanlar olarak belirlendi.
Özellikle otomotiv sektöründe, elektrikli ve hibrit araçların kamu alımları ve teşviklerden yararlanabilmesi için yüzde 70 oranında AB üretimi olması şartı getirilmesi planlanıyor.
Benzer şekilde alüminyumda yüzde 25, plastik ürünlerde ise en az yüzde 30 yerlilik oranı hedefleniyor.
Ticaret Ortaklarından Dışlanma Endişesi Türkiye, İngiltere ve Japonya gibi AB ile yoğun ticari ilişkileri bulunan ülkeler, yerlilik şartlarının yaratacağı dışlanma riskine karşı endişelerini Brüksel'e iletti.
Sektör temsilcileri de konuyla ilgili ikiye bölünmüş durumda.
Volkswagen ve Stellantis gibi dev üreticiler AB üretim oranı şartına destek verirken, küresel tedarik zincirine sahip diğer aktörler daha esnek bir yapı talep ediyor.
Normal şartlarda 26 Şubat'ta yayımlanması beklenen yasa taslağının, süregelen tartışmalar ve görüş ayrılıkları nedeniyle ileri bir tarihe ertelenmesi öngörülüyor.