ABD Yüksek Mahkemesi'nden Kritik Tarife Kararı: Başkanın Vergi Yetkisi Sınırlandırıldı

Yüksek Mahkeme'den Yetki Sınırı Kararı ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan gümrük tarifelerinin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA), başkana gümrük vergisi koyma yetkisi vermediğine hükmetti.
3'e karşı 6 oyla alınan bu tarihi karar, vergi koyma yetkisinin münhasıran Kongre'ye ait olduğunu vurgulayarak, bugüne kadar tahsil edilen milyarlarca dolarlık verginin akıbetine dair ciddi bir belirsizlik yarattı.
Hukuki Gerekçeler ve Kongre'nin Rolü Mahkeme kararında, IEEPA'nın başkana ithalatı düzenleme, soruşturma yapma ve engelleme gibi yetkiler tanıdığı ancak bu yetkiler arasında doğrudan vergilendirme veya harç uygulama maddesinin yer almadığı belirtildi.
Kararda, yasanın yarım asırlık geçmişinde hiçbir başkanın bu kapsamda bir vergilendirme yapmadığına dikkat çekildi.
Yüksek Mahkeme, ekonomik ve siyasi etkisi bu denli büyük olan bir yetkinin, Kongre tarafından muğlak bir dille devredilemeyeceğini ifade etti.
175 Milyar Dolarlık İade Tartışması Penn-Wharton Bütçe Modeli verilerine göre, IEEPA kapsamında bugüne kadar tahsil edilen ve geri ödenmesi gerekebilecek tutarın 175 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Mahkeme, toplanan vergilerin iadesine ilişkin somut bir yol haritası sunmazken, Yargıç Brett Kavanaugh muhalefet şerhinde bu durumun ABD Hazinesi üzerinde karmaşık ve sarsıcı sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Yönetimin Yanıtı ve Yeni Tarifeler Başkan Trump, kararın ardından yaptığı açıklamada IEEPA dışında kullanabileceği daha güçlü yasal yetkiler olduğunu savundu.
Mahkemenin iade konusunda kesin bir hüküm vermemesini eleştiren Trump, bu durumun gelecekte yeni dava süreçlerine yol açacağını belirtti.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise alternatif yasal yetkilerin devreye alınmasıyla tarife gelirlerinde önemli bir değişim beklenmediğini ifade etti.
Gelişmelerin hemen ardından Trump, 1974 Ticaret Yasası'nın 122.
maddesine dayanarak tüm ülkelere yönelik 150 gün süreli yüzde 10 oranında yeni bir küresel gümrük vergisi getirilmesine ilişkin kararı imzaladı.
Bu hamle, yönetimin ticaret politikalarındaki kararlılığını sürdüreceğinin sinyali olarak değerlendirildi.