ABD Ekonomisinde 'İşsiz Büyüme' Riski: Yapay Zeka ve Demografik Dönüşümün Etkileri

Büyüme ve İstihdam Arasındaki Makas Açılıyor Amerika Birleşik Devletleri ekonomisi 2025 yılında yüzde 2,2 oranında büyüme kaydederek dirençli bir tablo çizse de, işgücü piyasası bu performansa eşlik edemedi.
Geçtiğimiz yıl bordrolu istihdamda sadece 181 bin yeni pozisyon eklenirken, işsiz sayısının açık iş pozisyonlarının üzerine çıkması dikkat çekti.
Bu tablo, ekonominin büyüdüğü ancak yeni iş imkanlarının yaratılmadığı "işsiz büyüme" kavramını yeniden tartışmaya açtı.
Yapay Zekâ ve Servet Etkisi Ekonomistler, büyüme ile istihdam arasındaki uyumsuzluğun temelinde yapay zekâ yatırımlarının yattığını belirtiyor.
Şirketlerin teknolojiye ayırdığı büyük bütçeler verimliliği artırarak büyümeyi desteklerken, işe alım süreçlerini yavaşlatıyor.
Ekonomist Bernard Yaros'un verilerine göre, yapay zekâ harcamaları geçen yıl GSYH'ye 0,4 puanlık katkı sağladı.
Ayrıca, teknoloji odaklı borsa kazançlarının yüksek gelirli hanelerde yarattığı servet etkisi, tüketici harcamalarını canlı tutarak ekonomik büyümeyi beslemeye devam ediyor.
Göç ve Demografik Dönüşüm İstihdamdaki durgunluğun bir diğer ayağını ise demografik değişimler ve göç politikaları oluşturuyor.
San Francisco Fed araştırması, net göçün yıllık 1,1 milyon seviyesinden 2025-2026 döneminde 160 bin seviyelerine gerileyeceğini öngörüyor.
Yaşlanan nüfusun emekliliğe ayrılması ve pandemi sonrası şirketlerin kadro optimizasyonuna gitmesi, işgücü arzındaki daralmayı derinleştiriyor.
Fed'den 'İşsiz Patlama' Uyarısı Fed Yönetim Kurulu üyesi Michael Barr, yapay zekânın hızlı adaptasyonunun gelecekte bir "işsiz patlama" (jobless boom) yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Barr, teknolojinin uzun vadede olumlu etkileri olacağını savunsa da, kısa vadede belirli meslek gruplarının ciddi sarsıntılar yaşayabileceğini vurguladı.
Mevcut işsizlik oranı yüzde 4,3 ile tarihsel olarak düşük seviyelerde kalsa da, iş ilanlarının 2020'den bu yana en düşük seviyeye gerilemesi piyasadaki belirsizliği koruyor.