Merkez Bankası'nın 2025 Enflasyon Hedefindeki 6,9 Puanlık Sapmanın Nedenleri Belli Oldu

Enflasyon Hedefindeki Sapmanın Kaynakları
Ekonomi yönetimi ve Merkez Bankası'nın enflasyonu düşürmeye yönelik uyguladığı sıkı politikalara rağmen, 2025 yıl sonu enflasyon rakamları hedeflenen seviyenin üzerinde gerçekleşti.
Merkez Bankası’nın yılın ilk Enflasyon Raporu’nda yer alan değerlendirmelere göre, yüzde 24 olarak belirlenen ara hedeften 6,9 puanlık bir sapma yaşanarak yıllık enflasyon yüzde 30,9 oldu.
Gıda Fiyatları ve Tarımsal Etkiler Raporda, bu sapmaya neden olan dört ana etken öne çıkıyor.
En önemli kalemlerden biri olan gıda fiyatlarında, yüzde 26,5 olan varsayıma karşın yüzde 28,3’lük bir artış kaydedildi.
Özellikle 2025 yılında yaşanan zirai don hadisesi, gıda fiyatlarını yukarı çeken temel faktör oldu.
TÜİK enflasyon sepetinin yaklaşık dörtte birini oluşturan gıda grubundaki bu hareketlilik, genel enflasyon eğilimini doğrudan etkiledi.
İthalat Maliyetleri ve Enerji Fiyatları Maliyet ve talep yönlü etkiler de hedefin aşılmasında kritik rol oynadı.
İthalat fiyatlarındaki değişim beklentisi yüzde -1,1 iken gerçekleşmenin yüzde 1,4 olması, enflasyona 2,1 puanlık bir ek yük getirdi.
Petrol fiyatlarının varil başına 65,8 dolar olan tahminin üzerine çıkarak 69 dolar seviyesinde gerçekleşmesi, akaryakıt fiyatları üzerinden enflasyonun yayılımını hızlandırdı.
Sapmanın Bileşenleri ve Beklentiler Merkez Bankası'nın hesaplamalarına göre 6,9 puanlık sapmanın bileşenleri şu şekilde sıralandı: TL cinsi ithalat fiyatları: 2,1 puan Gıda fiyatları: 0,9 puan Yönetilen ve yönlendirilen fiyatlar: 1,1 puan Enflasyonun ana eğilimi ve ataleti: 1,9 puan Çıktı açığı: 0,9 puan Piyasa beklentileri ile Merkez Bankası hedefleri arasındaki uyumsuzluk, sürecin başından itibaren dikkat çeken bir unsur oldu.
Pek çok ekonomist ve anket sonucu, yüzde 24'lük hedefin ulaşılabilir olmadığını öngörmüştü.
Hedeflerin ve tahminlerin gerçekleşmelerle uyumsuzluğu, hanehalkı enflasyon beklentileri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.