Rusya'da Savaşın Dördüncü Yılı: Ekonomik Daralma, Kamulaştırma ve Demografik Kriz

Güvenlik Önlemleri ve Havacılıkta Teknik Kriz Rusya-Ukrayna Savaşı dördüncü yılına girerken, Moskova başta olmak üzere büyük şehirlerde insansız hava araçlarına karşı kurulan savunma sistemleri günlük yaşamın bir parçası haline geldi.
Savaşın etkileri havacılık sektöründe de derin hissediliyor.
Batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımlar nedeniyle Airbus ve Boeing uçaklarına ait yedek parça tedarikinde yaşanan darboğaz, teknik arızaları tırmandırdı.
2024 yılında uçaklarda kaydedilen arıza sayısı 800’e ulaşarak bir önceki yılın verilerini üçe katladı.
Ekonomik Yapı ve Kamulaştırma Dalgası Rusya ekonomisinin büyüme hızının 2025 yılında yüzde 0,6 seviyesine gerilemesi beklenirken, işsizlik oranı yüzde 2 ile tarihi düşük seviyelerde seyrediyor.
Mevcut ekonomik büyümenin temel motorunu askeri harcamalar, altyapı yatırımları ve sosyal yardımlar oluşturuyor.
2025 yılı bütçesinde ordunun personel giderleri 4 trilyon rubleyi aşarken, bu tutarın yaklaşık yüzde 40'ının hayatını kaybeden askerlerin yakınlarına yapılan ödemelere ayrılması dikkat çekiyor.
Savaşın başlangıcından bu yana 500'den fazla şirket kamulaştırıldı.
Bu sürecin en somut örneklerinden biri olan Domodedovo Havalimanı, 1 milyar doların altında bir bedelle devlet kontrolündeki Sheremetyevo bağlantılı bir yapıya devredildi.
Demografik Kriz ve İşgücü Politikaları Ülkedeki doğurganlık oranı 2023 yılında 1,3'e gerileyerek 2006'dan bu yana en düşük seviyesine ulaştı.
Nüfus kaybına karşı Duma, çocuksuz yaşam tarzının teşvik edilmesini yasaklayan düzenlemeleri hayata geçirirken, yerel düzeyde kürtaj kısıtlamaları devreye alındı.
İşgücü açığını kapatmak için 2024 yılında 240 bin yabancıya çalışma izni verilirken; Küba, Hindistan, Kuzey Kore ve Sri Lanka gibi ülkelerden işçi alımı hız kazandı.
Toplumsal sağlık verileri ise savaşın psikolojik maliyetini ortaya koyuyor; 2020-2024 yılları arasında anksiyete ve depresyon tanılarında yüzde 21 artış kaydedildi.
Hukuki Düzenlemeler ve Sosyal Etkiler Savaşın hukuki sisteme yansıması, askeri sözleşme imzalayan mahkum ve şüphelilere yönelik muafiyetlerle belirginleşti.
Bu kapsamda 1.112 ceza davası askıya alındı veya tamamen düşürüldü.
Ancak bu durumun sosyal maliyetleri de tartışılıyor.
Son dört yıl içinde, savaştan dönen kişilerin karıştığı olaylarda yaklaşık 1.000 kişinin hayatını kaybettiği veya yaralandığı rapor edildi.