TSKB Raporu: Türkiye'nin AB İhracatında Otomotiv Bağımlılığı ve Çin Rekabeti Artıyor

İhracat Artışında Sektörel Yoğunlaşma Riski Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) tarafından yayımlanan “Mercek Altında: Rakip Değiştiğinde Rekabet Gücü Değişir mi?” başlıklı rapor, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) pazarındaki ihracat performansını analiz etti.
Rapora göre, manşet verilerde gözlenen güçlü artış, ürün bazında ciddi bir yoğunlaşmayı ve Çin kaynaklı rekabet baskısını gizliyor.
Türkiye’nin AB ithalatındaki toplam payı artış gösterse de, ihraç edilen ürün çeşitliliğinin son bir yılda azaldığı vurgulanıyor.
Bu durum, ihracatın sürdürülebilirliği açısından risk teşkil ediyor.
Otomotiv Sektörünün Dominant Etkisi Son bir yıllık dönemde Türkiye’nin AB’ye ihracatı, parite etkisinin de katkısıyla 9,7 milyar dolar yükseldi.
Ancak bu büyümenin 5,7 milyar dolarlık kısmı, yani yaklaşık yüzde 59’u tek başına otomotiv sektöründen geldi.
Otomobil, makine-ekipman ve elektrikli teçhizat kalemleri toplam artışın yüzde 72’sini oluşturarak ihracatın sınırlı sayıda sektöre bağımlı hale geldiğini gösterdi.
Uzmanlar, bu sektörlerde yaşanabilecek olası bir daralmanın toplam ihracat rakamlarını hızla aşağı çekebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Çin ile Rekabet ve Geleneksel Sektörlerdeki Kayıplar Raporda dikkat çeken en kritik bulgulardan biri, Türkiye’nin AB’ye ihraç ettiği 97 ürün grubunun 44’ünde Çin’e karşı pazar payı kaybetmiş olmasıdır.
Bu gruplar, Türkiye’nin AB’ye toplam ihracatının yüzde 35’inden fazlasını temsil ediyor.
Özellikle tekstil ve hazır giyim sektörlerinde pazar kaybı belirginleşirken; örme giyim eşyaları ve dokumaya elverişli maddelerde pandemi sonrası dönemdeki gerilemenin hızlandığı görülüyor.
Geleneksel sektörlerdeki bu daralma, Çin'in agresif fiyat politikaları ve üretim kapasitesiyle ilişkilendiriliyor.
Yüksek Teknoloji ve Savunma Sanayisinde Fırsatlar Geleneksel sektörlerdeki kayıplara rağmen, yüksek teknoloji odaklı alanlarda stratejik kazanımlar elde ediliyor.
Demiryolu taşıtları, hava ve uzay araçları ile savunma sanayisi ürünlerinde pazar payı artışı yaşanıyor.
Özellikle silah ve mühimmat grubunda Türkiye’nin AB ithalatındaki payı yüzde 4’ün üzerine çıktı.
Otomotiv sektöründe ise AB’nin Çin menşeli binek araçlara uyguladığı korumacı politikalar, Gümrük Birliği avantajıyla birleşerek Türk ihracatçısı için stratejik bir rekabet alanı yaratmaya devam ediyor.